CHP Bursa Milletvekili Orhan Sarıbal, 14 Mayıs Dünya Çiftçiler Günü dolayısıyla yaptığı açıklamada, Türkiye tarım sektörünün ciddi bir krizle karşı karşıya olduğunu vurguladı. Tarımda yaşanan derin gerilemenin çiftçi sayısındaki düşüş, artan borç yükü ve azalan desteklerle birleştiğini ifade eden Sarıbal, bu durumun kırsal kesimde büyük bir zayıflamaya yol açtığını belirtti.
Sarıbal, 2000’li yılların başında 2,8 milyon olan kayıtlı çiftçi sayısının günümüzde 2,3 milyona düştüğünü dile getirerek, Sosyal Güvenlik Kurumu’na (SGK) kayıtlı çiftçi sayısının ise son 17 yılda 1 milyondan 616 bine gerilediğini ifade etti. 2002 yılında toplam istihdamın yüzde 35’inin tarımda olduğunu hatırlatan Sarıbal, bu oranının günümüzde sadece yüzde 14’e düştüğünü kaydetti.
Kırsal nüfusun giderek yaşlandığını vurgulayan Sarıbal, çiftçilerin ortalama yaşının 60’a yükseldiğini belirtti. Ayrıca, tarımın milli gelir içindeki payının da yüzde 10 seviyelerinden yüzde 5,2’ye gerilediğini ifade etti. Tarımsal desteklerin, Tarım Kanunu’na göre milli gelirin en az yüzde 1’i olması gerektiğini hatırlatan Sarıbal, bu oranın uzun yıllardır karşılanmadığını ve desteklerin çoğu dönemde yüzde 0,5, son yıllarda ise yüzde 0,2 seviyelerinde kaldığını ifade etti.
Sarıbal, 2007-2026 döneminde eksik verilen destekler nedeniyle devletin çiftçiye yaklaşık 2 trilyon TL borcu bulunduğunu öne sürdü. Çiftçilerin artan maliyetler nedeniyle bankalara bağımlı hale geldiğini belirten Sarıbal, tarımsal kredi borçlarının 2026 yılı Mart itibarıyla 1 trilyon 350 milyar TL’ye ulaştığını söyledi.
Son 20 yıl içinde tarımsal desteklerin 54 kat artsa da, çiftçi borçlarının 256 kat yükseldiğini dile getiren Sarıbal, tarım arazilerinin de daraldığını belirtti. 2002’de 266 milyon dekar olan ekili-dikili alanların, 2025 itibarıyla 240 milyon dekara gerileyeceğini ifade etti.
Açıklamasında mevcut tarım politikalarını eleştiren Sarıbal, “Çiftçinin alın terini borca, ithalata ve şirket karına teslim eden anlayışı değiştireceğiz” dedi.
